‘අප භාෂාවට ප්රබල සාහිත්යයක් ද නොමැතියි. අප රටට ප්රබල සංස්කෘතියක්ද නොමැතියි.’ මහාචාර්ය ආරිය රාජකරුණා ගේ පැමිණිල්ල “සිංහල භාෂාවේ අනාගතය අවිනිශ්චිතයි” යන මැයෙන් මහාචාර්ය ආරිය රාජකරුණා ලියූ ලිපියක් 2009 ජූනි 07 වැනිදා රාවය පුවත් පතේ පළවී තිබුණි. මහාචාර්ය රාජකරුණා දකින පරිදි, අධ්යාපනය ප්රයෝජ්යතාවාදී අරමුණුවලට යටවීමේ හේතුවෙන් ඉංග්රීසි බසට මුල් තැන ලැබී, ස්වභාෂා මාධ්යයෙන් ලබන අධ්යාපනය සමාජයේ ඉතා නොවැදගත් තත්ත්වයකට පත්ව තිබේ. විශ්ව විද්යාලවල සිංහල අංශ එහි අධ්යයන කටයුතු වලට පරිභාහිර විෂයයන් බද්ධ කිරීමෙන් සිංහල භාෂාව සහ සාහිත්යය අධ්යයනයට තිබූ මුල් තැන ඊට අහිමි වී ඇත. විශ්ව විද්යාල තුළ සිංහල බස නැසීමේ මෙම ක්රියාවලිය ඇරඹුණේ සිංහල අධ්යයන අංශයට ජන සන්නිවේදනය ඈඳීමෙන් ජයවර්ධනපුර…
'kathika' social, cultural and political review
From 2009
(පශ්චාත්) නූතන’ දෘෂ්ටියෙන් ‘සම්ප්රදායික සිංහල ගම’ බැලීම – සමකාලීන සිංහල සිනමාව පිළිබඳ කියැවීමක්
කතිකා.ලංකා වෙබ් අඩවියේ පළ වූවකි. සමකාලීන සිංහල සිනමාව පිළිබඳ කියැවීමක් සමකාලීන සිංහල සිනමාවේ ආන්දෝලනයට තුඩුදුන් චිත්රපට (මේ මගේ සඳයි, පුරහඳ කළුවර, සුළඟ එනු පිණිස) තුනක් නිර්මාණය කළ අශෝක හඳගම, ප්රසන්න විතානගේ සහ විමුක්ති ජයසුන්දර යන අධ්යක්ෂවරුන් තිදෙනාම එම චිත්රපට වලට පසුබිම කර ගත්තේ ‘සිංහල ගම’යි. එහෙයින් මෙම චිත්රපට සිංහල ගම පිළිබඳ කතාබහක් සමාජය තුළ ඇති කළේය. මෙම කතාබහට මුල් වූ අදහසක් වූයේ, ඇතමුන් කියන පරිදි යහපත් ගති පැවතුම් ඇති හැදියාවක් ඇති මිනිසුන් ගැහැණුන් වසනා සිංහල ගමක් ලංකාවේ නැති බව මේ චිත්රපට වලින් පෙන්වා දෙන බවයි. සිංහල ගම පිළිබඳ පවතින සම්ප්රදායික චිත්රය මිථ්යාවක් බවයි. මේ අදහස පිළිබඳ දීර්ඝ විග්රහයක් අපි මීට…
සංවාද
නව-ලිබරල් ජාතිකවාදයක් කතිකා.ලංකා වෙබ් අඩවියේ පළ වූවකි. කතිකා අධ්යයන කවය අප මෙම ලිපිය ලියන අවස්ථාව වනවිට යුද්ධය අවසන් වී නොතිබුණි. යුද්ධයෙන් පසු තත්ත්වය සැලකිල්ලට ගන්නේ නම්, මෙහි එන ඇතැම් අදහස් වෙනස් අයුරකින් ලියැවෙන්නට ඉඩ තිබුණි. 2005 ජනාධිපතිවරණය ආසන්නයේ “කතිකා” අධ්යයන කවය නිකුත් කළ ප්රකාශයක එම මැතිවරණය නව-ලිබරල්වාදය සහ ජාතික චින්තනය අතර අධිපතිභාවය සඳහා කෙරෙන තීරණාත්මක සටනක් ලෙස හැඳින්වූ අපි, මෙම සටන හුදු කතිකාවන් දෙකක් අතර පමණක් නොව, ජීවන ආකාරයන් දෙකක් අතරද, ඒනිසා එම කතිකාවන් මත පදනම් වූ විශ්වාස පද්ධතීන් දෙකක් අතර ද සටනක් වන්නේ යැයි කියා සිටියෙමු.
කේමදාස පශ්චාත්-නූතනවාදීයෙකු නොවීය.
ප්රේමසිරි කේමදාසයන්ගේ අභාවයෙන් සිංහල සංගීතය පිළිබඳ මතුවූ කතාබහ ප්රේමසිරි කේමදාසයන්ගේ අභාවය සිංහල කියවන සමාජයේ අදහස් මහා ඕඝයක් මුදා හැරියේය. හැම කෙනෙකුටම පාහේ කියන්නට යමක් තිබුණා මෙනි. දැන් ඒ අදහස් පිළිබඳ විග්රහයක් කරන්නට සුදුසු කාලයයි. මෙම ලිපිය කේමදාසයන්ගේ සංගීතය පිළිබඳ ශාස්ත්රීය විග්රහයක් නොවේ. එය සංගීතඥවරියක් හෝ ගාන්ධර්වවේදියකු විසින් තවමත් කළ යුතුව තිබෙන්නකි. අපගේ මෙම උත්සාහය කේමදාසයන්ගේ අභාවයත් සමග සිංහල සමාජයේ පළවුණු අදහස් සමුදායේ හරය වටහා ගන්නට සහ ඒ පිළිබඳ සමාජ විචාරයක් සම්පාදනය කරන්නටය. ඡායාරූපය ‘රාවය‘ පුවත් පතිනි.
අනන්යතාව
නූතනත්වය සහ සංස්කෘතික අනන්යතාව:”සාප්පු සංකීර්ණයන්ගේ ලිහිල් සන්ධානය” ට විකල්පයක් තිබේ ද ? – රෝයි ටර්නර් පරිවර්තනය: දිමුතු සමන් වෙත්තසිංහ යුද්ධය අවසන් ය. නමුත් අනන්යතාව පිළිබඳ කතාබහ නූතනත්වය තුළ දිගටම පවතිනු ඇත. කැනඩාව ප්රංශ සහ ඉංග්රීසි කතා කරන වශයෙන් වෙන්ව හඳුනා ගැනෙන ප්රධාන ජනකොටස් දෙකකින් සැදුණු ලෙස සළකමින් මෙම ජන දෙකොටස අතර සබඳතා ත්, කැනඩාවට හැම අතින්ම ඉමහත් බලපෑම් කරන බලවත් ඇමෙරිකාව කැනඩාවේ අසල්වැසියා වීමත් මතුකරන දේශපාලන ගැටළු හමුවේ කැනේඩියානු අනන්යතාව රැකගැනීම පිළිබඳ නිමානොවන විවාදයක් කැනේඩියානු සමාජයේ පැවත විත් ඇත. පහත පරිවර්තනයෙන් පළවන ලිපිය ලියන රෝයි ටර්නර් ගේ මතය සංස්කෘතික අනන්යතාව පිළිබඳ කරුණ වටහා ගන්නට නම් අප නූතනත්වය තේරුම් ගත යුතු…
අවලෝකන – මාර්ටින් හෛඩැගර්: දර්ශනයේ අවසානය
කතිකා.ලංකා වෙබ් අඩවියේ පළ වූවකි. මාර්ටින් හෛඩැගර්: දර්ශනයේ අවසානය – දිමුතු සමන් වෙත්තසිංහ 1 අප ගත කරන නූතන ජීවිතය මුහුණ පා සිටින ව්යාධීන් හමුවේ සම්පාදනය කෙරෙන සංකල්ප ගත කිරීම්, විවේචන පිළිබඳ කෙරෙන ප්රත්යාවලෝකනයක් හුදෙක් ශාස්ත්රාලීය ශික්ෂණ මාර්ගයකට අනුබද්ධ වියුක්ත ව්යායාමයක්, එනම් ඊනියා සමාජීය විද්යාවන්ගේ සහ එහි විශේෂඥයන්ගේ කටයුත්තක් නැතහොත් දෘෂ්ටිවාදීමය අරුතකින් දාර්ශනික ප්රවේශයක් වශයෙන් නොසළකනතාක් දුරට ප්රායෝගික සහ දේශපාලන අරුතක් මතුකර ගතහැකි වැඩබිමක් බවට පත්කර ගත හැකි බව විශ්වාස කරමින් මෙම ලිපි පෙළ ඇරඹීමට කැමැත්තෙමි.