අව්යාජ සිංහල ජනප්රිය සංගීතයක් ගොඩනැඟීමේ අවශ්යතාව අවධාරණය කරමින් ජනප්රිය සංගීතය සහ ශාස්ත්රීය සංගීතය අතර සම්බන්ධය මතුකරමින් සංගීතඥ ආනන්ද සමරකෝන් ලියූ පහත ලිපිය 2009 සැප්තැම්බර් 11, සිළුමිණ පුන්කලස අතිරේකයෙන් උපුටා ගෙන ඇති සැටියෙන්ම පළකෙරෙයි. මෙම ලිපියේ මූලාශ්රය සිළුමිණ ලිපියේ සඳහන් කොට නැත. මෙම ලිපියේ නිවැරදි මුල් පිටපතක් අපට ලබාදෙන්නට කවරෙකු හෝ ඉදිරිපත් වුවහොත් එය අපට පහත ලිපියේ ඇති දෝෂ වලින් තොරව පළ කළ හැකි වෙතැයි සිතමු. ජනප්රිය සිංහල සංගීතය ආනන්ද සමරකෝන් එය හඬකින් බිහිවූවකි. ගලා බසින දොළ පහරකින් හෝ ඇද හැලෙන දිය ඇල්ලකින් නැඟෙන ‘සර සර’ හඬෙන්, ගහකොළ ආදියේ ගැටී පිසයන මාරුතයෙන් නැඟෙන හඬෙන්, ලී කෑලි දෙකක් එකට ගැටීමෙන් නිකුත්වන ශබ්දයෙත්,…
'kathika' social, cultural and political review
Tagged සංස්කෘතිය
ලංකා සංස්කෘතික පුනර්ජීවනය පිළිබඳ ඇතැම් ප්රශ්න මහාචාර්ය එදිරිවීර සරච්චන්ද්ර
මේ ලිපිය ශ්රී ලංකා විශ්වවිද්යාලයේ අර්ථ ශාස්ත්ර සංගමය මඟින් පළකරන ලද ‘සමාජ විග්රහය’ නමැති සඟරාවේ පළවූවකි. සිංහල සංස්කෘතිය භාරතීය සංස්කෘතිය පදනම් කොට ඇතත්, ස්ථවිරවාද බුද්ධාගම නිසා එය භාරතීය හින්දු සංස්කෘතියෙන් වෙන් වූවක් බවට පත්විය. සිංහල සංස්කෘතියට බුද්ධාගමේ ඇති සම්බන්ධයත් භාරතීය සංස්කෘතියට හින්දු සමයෙහි ඇති සම්බන්ධයත් එක හා සමාන නොවේ. අතීතයේ පටන්ම බුද්ධ ධර්මය සාමූහික ලෙස කරන වැඳුම් පිදුම්වලින් තොර වතාවත් අඩු ධර්මයක් විය. අදත් ඒ එසේමය. මේ හැරුණු විට යාඥාවට හෝ උත්තර මානුෂීය බල ඇති අයට කරන ආයාචනයට හෝ තැනක් බුද්ධාගමේ නැත. එහෙත් ඒ වෙනුවට පෞද්ගලිකව කැරෙන ආත්ම දමනයෙන් ආධ්යාත්මික පාරිශුද්ධිය ලැබීමත් සංස්කාරකයන්ගේ අනිත්ය මෙනෙහි කිරීමෙන් නෛෂ්ක්රම්ය පුහුණු කිරීමත් උගන්වනු…
අප භාෂාවට ප්රබල සාහිත්යයක් ද නොමැතියි. අප රටට ප්රබල සංස්කෘතියක්ද නොමැතියි
‘අප භාෂාවට ප්රබල සාහිත්යයක් ද නොමැතියි. අප රටට ප්රබල සංස්කෘතියක්ද නොමැතියි.’ මහාචාර්ය ආරිය රාජකරුණා ගේ පැමිණිල්ල “සිංහල භාෂාවේ අනාගතය අවිනිශ්චිතයි” යන මැයෙන් මහාචාර්ය ආරිය රාජකරුණා ලියූ ලිපියක් 2009 ජූනි 07 වැනිදා රාවය පුවත් පතේ පළවී තිබුණි. මහාචාර්ය රාජකරුණා දකින පරිදි, අධ්යාපනය ප්රයෝජ්යතාවාදී අරමුණුවලට යටවීමේ හේතුවෙන් ඉංග්රීසි බසට මුල් තැන ලැබී, ස්වභාෂා මාධ්යයෙන් ලබන අධ්යාපනය සමාජයේ ඉතා නොවැදගත් තත්ත්වයකට පත්ව තිබේ. විශ්ව විද්යාලවල සිංහල අංශ එහි අධ්යයන කටයුතු වලට පරිභාහිර විෂයයන් බද්ධ කිරීමෙන් සිංහල භාෂාව සහ සාහිත්යය අධ්යයනයට තිබූ මුල් තැන ඊට අහිමි වී ඇත. විශ්ව විද්යාල තුළ සිංහල බස නැසීමේ මෙම ක්රියාවලිය ඇරඹුණේ සිංහල අධ්යයන අංශයට ජන සන්නිවේදනය ඈඳීමෙන් ජයවර්ධනපුර…
“ලොව ශ්රේෂ්ඨතම පොත් 50,” කැනේඩියානු පර්යාලෝකයකින්
අප රටේද, සාහිත්ය සහ පොත-පත කියැවීම පිළිබඳ උනන්දුවක් දක්වන විශාල පිරිසක් සිටින බව පෙනෙන හෙයින්, Globe and Mail පුවත්පතේ එම විශේෂාංගය අපට හැකි පමණින් සිංහල පාඨකයාට ඉදිරිපත් කරන්නට අපි අදහස් කළෙමු. මෙය එතරම් පහසු කාර්යයක් නොවන්නේ, Globe and Mail පුවත්පත තෝරාගත් ජූරි සභාවක් විසින් තෝරාගෙන සතිපතා නම් කෙරෙන මෙම පොත් පිළිබඳ, අදාළ ක්ෂේත්රයේ මනා සුදුසුකම් ඇතැයි පිළිගැණෙන විද්වතුන් සහ ලේඛකයන් විසින් සතිපතා ලියැවෙන ලිපිය එහි මුල් අදහස එපරිද්දෙන්ම රැකෙන පරිදි සිංහල පාඨකයාට ඉදිරිපත් කිරීම ඇතැම් විට අතිශය දුෂ්කර කටයුත්තක් වනු ඇති හෙයිනි. මේ සදහා අපට දක්ෂ භාෂා පරිවර්තකයන්ගේ පිහිට පැතීමට සිදුවෙයි.
තම දේශයට ආදරය කළ, ඇෆ්ඝනිස්ථානු ජාතියක් වෙනුවෙන් අරගල කළ, විප්ලවවාදිනිය මීනා
මීනා දිදුලන ඇෆ්ඝන් තරුව ඇෆ්ඝන් ස්ත්රීන්ගේ අයිතිවාසිකම් වෙනුවෙන් දිවි පිදූ වීරවරියකගේ සත්ය කථාව කර්තෘ : මෙලඩි එමර්චයිල්ඩ් චාවිස් පෙරවදන : ඇලිස් වෝකර් පරිවර්තනය : ප්රභා මනුරත්න 2008 , සේතුක ප්රකාශකයෝ, කැළණිය. රු. 395/- මීනා: චරිතාපදානය මීනා, එනමින් යුතු සුන්දර තරුණ ඇෆ්ඝනු ස්ත්රියගේ චරිතාපදානය යි, ජීවන ආඛ්යානය යි; අපගේ පරිකල්පනාව අවදි කරන, බහුවිධ අරුත් මතු කරන සාරවත් කෘතියකි. එය මීනා ගේ ජීවිතය පිළිබඳ, ඇය ඇසුරු කළ, ඇසූ-දුටු අයගේ ආඛ්යානයන්, අර්ථකථනයන් කර්තෘවරිය වන මෙලඩි එර්මාචයිල්ඩ් චාවිස් (Melody Ermachild Chavis) ගේ දෘෂ්ඨියෙන් කියැවීමක් විශ්වශනීය ලෙස ඉදිරිපත් කරන හෙයින් සත්ය කතාවක් වෙයි. මීනා සිංහල අනුවර්තනය, එහි ඉංග්රීසි මුල් කෘතිය මෙන්ම අභිරුචියෙන් කියවා ගෙන යා…
'කතිකා' සංවාද මණ්ඩපය 'kathika' sanvada mandapaya 